makowiec3Makowiec, makownik, strucla z makiem– to nazwa drugiego po pierniku najważniejszego ciasta wigilijnego. Mak na wigilijnym stole pojawia się dziś jako symbol płodności, mający przynieść dostatek na cały rok. Jednak jego obecność w świątecznych potrawach sięga korzeniami znacznie głębiej i jest echem dawniejszych wierzeń, kultu przodków i przyrody. W słowiańskiej tradycji ludowej mak był rośliną pozwalającą na przekroczenie granicy między życiem i śmiercią. Dlatego bardzo długo potrawy z jego dodatkiem (kluski czy makuchy) spożywano w czasie styp pogrzebowych oraz chrztu obrzędowego. W pogańskich rytach przesilenie zimowe (21-22 grudnia) było ważnym okresem obrzędowym, podczas którego następował kontakt z duchami, w czym mak – roślina życia i śmierci, był niezmiernie pomocny. Zbieżność dat sprawiła, że wiele elementów tej obrzędowości (łącznie z makiem) znalazło miejsce w tradycji chrześcijańskiej. *

makowiec1

 

Ciasto drożdżowe:

Składniki:

  • 400 g mąki
  • 150 g masła
  • 1 całe jajko
  • 2 jajka (osobno żółtka i białka)
  • ½ szklanki mleka
  • 150 g cukru pudru
  • 40 g drożdży
  • szczypta soli

Wykonanie:

Z letniego mleka, drożdży, łyżki mąki i łyżeczki cukru przygotowałam zaczyn drożdżowy.

Masło z cukrem utarłam do białości, dodając po jednym żółtku i jajko i zaczyn drożdżowy.

Stopniowo dodawałam mąkę i dokładnie wyrabiałam, aż ciasto zacznie lśnić i odstawać od łyżki.

Gotowe ciasto przykryłam lnianą ściereczką i odstawiłam do wyrośnięcia.

 

Masa makowa

Składniki:

  • 300 g maku
  • 1 litr mleka
  • 100 g masła
  • ½ szklanki miodu
  • 100 g migdałów
  • 100 g orzechów włoskich
  • 2 łyżki drobno posiekanej skórki pomarańczowej smażonej w cukrze
  • 4 figi
  • 5 łyżek rodzynków
  • szklanka cukru
  • 3 jajka ( żółtka i białka osobno)
  • kieliszek rumu
  • laska wanilii

Wykonanie:

Mak przepłukałam pod bieżącą wodą i przełożyłam do wrzącego się mleka gotując przez 40 minut na małym ogniu tak aby mak tylko mrugał.

Ugotowany mak odsączyłam na drobnym sicie dodatkowo wyłożonym gazą i trzykrotnie przepuściłam przez maszynkę do mięsa.

W rondlu stopiłam masło z miodem, dodałam ziarna wanilii, drobno posiekane orzechy, figi, migdały, skórkę pomarańczową i sparzone wcześniej wrzątkiem rodzynki.

Dokładnie wymieszałam wszystko, następnie dodałam mak i smażyłam przez ok. 15 minut.

Odstawiłam do ostygnięcia.

Żółtka utarłam z cukrem na białą masę, białka ubiłam na sztywną pianę.

Ostudzoną masę makową wymieszałam z żółtkami i rumem, następnie delikatnie połączyłam z pianą.

 

Zwijanie makowca

Wyrośnięte ciasto podzieliłam na dwie części, każdą rozwałkowałam cienko na stolnicy posypując delikatnie mąką, posmarowałam białkiem i równomiernie rozłożyłam masę makową.

Zwinęłam dość ciasno, końce podwinęłam pod spód i owinęłam w papier do pieczenia pozostawiając około 2 cm luzu.

Przełożyłam na blaszkę i odstawiłam do ponownego wyrośnięcia.

Piekłam w 180°przez ok. 60 minut.

Po wystygnięciu udekorowałam lukrem.

 

* Hanna Szymanderska „Polska Wigilia”

Agata

makowiec2